डाइटिसियनहरूका अनुसार डिटाँक्स डाइट पित्त, वात र कफलाई ध्यानमा राखेर गरिन्छ । मानिसको शरीरमा सात अवस्था चक्र हुन्छन्, जसका आधारमा हरेक व्यक्तिको डिटाँक्स डाइट तय गरिन्छ । सामान्य रूपमा डिटाँक्स डाइट दुई प्रकारका हुन्छन् । पहिलो प्रकारको डिटाँक्स डाइट, सातामा एकै दिन गरिन्छ । व्रत वस्दा पूरा दिन खाली पेट रहेर व्रत सकिएपछि दूध-दही-केरा जमेर खाइन्छ । डाइटिसियनहरूका अनुसार पूरा दिन खाली पेट बसेेर दूधबाट बनेका पदार्थ खानु राम्रो हुँदैन । केरा र आँप त खानै हुँदैन तर हामीमध्ये धेरैजसोले यस्तै भोजन गर्छौं ।

उपवास अर्थात् मन र तनको शुद्धि । यस्तोमा क्लिनिङ कम हुन्छ र टक्सिन बढ्छ । उपवास अर्थात् एकदिनको डिटाँक्स डाइटमा लो क्यालोरी डाइट लिनुपर्छ । दुग्धजन्य पदार्थ पटक्कै सेवन गर्नु हुँदैन । हाम्रो शरीरको आन्द्रामा म्युक्स/अमिवा हुन्छ । दूध म्युक्स र्फममा हुन्छ अर्थात् दूधको प्रवृत्ति म्युक्सयुक्त हुन्छ जसले शरीरभित्र गएर टक्सिन बन्न सहयोग गर्छ । अतः दूध वा दूधबाट बनेका पदार्थ खाली पेटमा खानु हुँदैन । कतिपय अवस्थामा सोया दूध वा बाख्राको दूध पिउन सकिन्छ । बिहान उठेपछि मनतातो पानीमा अमला वा अमला पाउडर सेवन गर्नुपर्छ । रातभरि तामाको भाँडामा राखिएको पानी बिहान सेवन गर्नु लाभदायक हुन्छ । यसले लिभरको फङसलाई सहयोग पुर्‍याउँछ । प|mेस भएपछि कागती-महयुक्त पानी पिउनुपर्छ । यसले पूरा दिन एनर्जी लेवल कायम राख्छ ।       खाली पेट रहँदा कमजोरी महसुस हुनेहरूलाई कागती-मह पानी फाइदाजनक साबित हुनसक्छ । इच्छाअनुसार यसलाई हरेक दुई घन्टामा सेवन गर्न सकिन्छ तर चिनी प्रयोग गर्नु हुँदैन । पूरा दिन रसिला फल सेवन गर्नुपर्छ । फलमा स्याउ, मेवा एवं कालो अंगुर राम्रो हुन्छ । स्याउ सबैभन्दा राम्रो एन्टी टक्सिन मानिन्छ । पेट भरिएको अनुभव गर्न स्याउसित कागती र मह हालेर त्यसको चाट बनाई खानु राम्रो हुन्छ । पि|m लन्च टाइममा कागती-मह पानी पिउनुपर्छ । लन्च ब्रेकमा प|mुट जुस राम्रो हुन्छ । चिया वा कफी भने पिउनु हुँदैन । चिया नपिई सकिँदैन भने हर्बल चिया पिउन सकिन्छ ।

तीन दिनको डिटाँक्स डाइटमा पहिलो दिन फल र फलको जुस सेवन गर्नुपर्छ । तीनै दिन अमला सेवन गर्नुपर्छ । कागती-मह पानी पनि तीनै दिन सेवन गर्नुपर्छ । पूरा दिन कम्तीमा पनि ३ देखि ४ लिटर पानी पिउनुपर्छ । दोस्रो दिनमा काँक्रो, गाजर तथा टमाटरको सलाद खानुपर्छ । नुन-चिनी र मिल्क प्रोडक्ट प्रयोग गर्नुहुँदैन । खाना नखाई रहन नसकिने अवस्थामा खिचडी बनाएर खानुपर्छ । डिनरमा प|mुट र प|mुट जुस सेवन गर्नुपर्छ । तेस्रो दिन, नास्तामा प|mुट वा प|mुट जुस खान सकिन्छ । लन्च टाइममा भेजिटेबल सुप वा भेजिटेबल सलाद खानुपर्छ । डिटाँक्स डाइटपछि विस्तारै क्यालोरीमा आउनुपर्छ । चौथो दिनको नास्तामा दालजन्यपदार्थ सेवन गर्नुपर्छ । दुई घन्टापछि प|mुट्स लिनुपर्छ । लन्चमा रोटी, तरकारी, भात, दही र सलाद खानुपर्छ तर खाना चिल्लो भने हुनु हुँदैन । डिनरमा खिचडी वा हल्का भोजन गर्नुपर्छ ।                                     गर्मीमा हुने समस्या हटाउने घरेलु उपाय



गर्मी महिनाको सुरुवातसँगै मानिसमा विभिन्न खालका समस्या उत्पन्न हुन थाल्छन् । गर्मीले गर्दा खाना अपच हुने, नाथ्रो फुट्ने, झाडापखाला लाग्ने आदि विविध समस्या देखा पर्छन् ।  यस्ता समस्याबाट बच्न केही घरेलु उपाय अवलम्वन गरे निकै सहयोग पुग्छ ।

अपच

खाना अपच हुनु भनेको आहार ठीक तरिकासँग नपच्नु हो । खाना खाएपछि कहिलेकाहीँ खाना अपच हुनु सामान्य हो । जाडोको तुलनामा गर्मीमा खाना अपच हुने सम्भावना बढी हुन्छ । यसले गर्दा शरीर भारी हुनुका साथै डकार आउँछ र पेट पनि दुख्छ ।

समाधान

अपच

    हर्रो, सुठो र सीधेनुनलाई समान मात्रामा मिसाएर चूर्ण बनाउने । यो चूर्णलाई २ देखि ३ ग्राम चिसो पानीका साथ सेवन गर्दा खाने कुरा सजिलै पच्छ ।

    १ चिया चम्चा जिरा, आधा चिया चम्चा धनियाँ, बिरेनुन, चिनी, मह, अमला, १ चिया चम्चा सुप, ६ वटा कालो अंगुर मिसाएर उमाल्ने र खाने ।

    दिउँसो सुत्ने बानी भएकाहरूले सुत्नुभन्दा पहिले काँचो हिङ, सुठो, मरिच, पिपला र सीधेनुनलाई तातोपानीमा मिसाएर लेप बनाई पेटमा लगाउने ।

    खाना अपच भएपछि चिसो पानी थोरै-थोरै मात्रामा पटक-पटक पिउने ।

    १२५ ग्राम भुटेको हिङ अथवा ३ सय मिली ग्राम बिरेनुन तथा ज्वानो पानी पिउने । वायुविकार र रगतमासी

    १ ग्राम कालो तिलमा ५ ग्राम चिनी हालेर बाख्राको दूधका साथ सेवन गर्ने ।

    १ चम्चा महमा २ देखि ५ ग्राम मूलहठीको चूर्ण मिसाएर दिनमा ३ पटक सेवन गर्ने । यसले रगतमासी ठीक हुन्छ ।

    बाख्राको दूधका साथमा चन्दनको चूर्ण मिसाएर खाने ।

    दुई चम्चा धनियाँ पानीमा उमालेर सेवन गर्ने ।

    आधा चिया चम्चा अदुवाको रस, १ चिया चम्चा जिरा पाउडर, आधा चिया चम्चा मेवाको बीउ, १ चिया चम्चा मह मिसाएर दिनमा दुई पटक सेवन गर्ने ।

    आधा गिलास ताजा अनारको रस दिनमा तीन पटक पिउने ।

    ३ टेबल स्पुन ताजा दही, आधा चिया चम्चा जिरा पाउडर, थोरै मात्रामा नुन, थोरै मात्रामा महलाई राम्रोसँग मिसाएर दिनमा तीन पटक सेवन गर्ने । खिचडी खाँदा चामल र मुगको दालको मात्रा खाने ।

नाथ्रो फुटे

    २ सय २५ ग्राम दूबोको रस, ५० ग्राम तिलको तेल, २५ ग्राम फिटकिरी चूर्ण मिसाएर दिनमा ३-४ पटक नस लिँदा पुरानो नाक फुट्ने रोग पनि ठीक हुन्छ ।

    ज्यामिरको जरा अथवा त्यसको फूल पिसेर चामलको पानीका साथ पिउँदा  नाथ्रो फुट्ने समस्या कम हुन्छ । रगत आएका बेला उक्त रस नाकमा राख्यो भने पनि रगत आउन बन्द हुन्छ ।

    १० ग्राम शंखपुष्पी, १५ ग्राम मरिच तथा ७ वटा अलैंची मिसाएर पिस्ने र एक कप पानीको घोल बनाउने र हरेक दिन पिउने ।

हैजा

    नरिवलको जटाको खरानीमा मह मिसाएर ख्वाउने ।

    कपूरलाई पुदिना अथवा प्याजको रससँग मिसाएर खाने ।

पटक-पटक प्यास लागे

    धनियाँलाई पानीमा भिजाउने । २ घन्टापछि त्यसलाई मुछेर छान्ने । त्यसपछि उक्त पानीमा मह अथवा चिनी मिसाएर पिउने ।

    कडा परबल र जौको काँडामा चिनी मिसाएर पिउने ।

    भुटेको जौको पिठोमा पानी र घिउ हालेर सेवन गर्ने ।

 लागे                                                                                                                                                                        इमिलीको गेडालाई पिसेर त्यसलाई पानीमा घोल्ने र कपडाको सहायताले छान्ने । त्यसपछि चिनी मिसाएर पिउने । 

    मेथीको सुकेको पातलाई केही समय पानीमा भिजाएर राख्ने । त्यसपछि हातले मुछेर छान्ने । यो पानीमा थोरै मह मिसाएर २-२ घन्टाको फरकमा रोगीलाई खान दिने ।

आँखा पोल्ने समस्या

    बेसार, फिटकिरी र इम्ािलीको पातलाई बराबर मात्रामा मिसाएर पिस्ने । त्यसपछि त्यसलाई सफा कपडामा बेरेर आँखा सेक्ने ।

    सफा कपासलाई दूधमा भिजाएर आँखामा राख्ने । यो उपाय दिनमा ३-४ पटक अवलम्वन गर्नुपर्छ ।

    १० ग्राम दाक्षलाई राति पानीमा भिजाउने । बिहान त्यसलाई हातले मुछेर चिनीमा मिसाएर खाने ।

उल्टी

    एउटा कागतीको रस र एक चम्चा चिनीलाई दुई चम्चा पानीमा मिसाएर एक-एक घन्टाको अन्तरालमा खाने । 

    १० मिलिलिटर अदुवाको रसमा १० मिलिलिटर प्याजको रस मिसाएर सेवन गर्ने । 

    ६ ग्राम पुदिना र २ ग्राम बिरेनुन मिसाएर पिस्ने । यो मिश्रणलाई चिसो पानीमा       घोलेर पिउनुपर्छ ।

    ज्वानो र ल्वाङ पिसेर पानीका साथ चाट्ने ।

गाँठागुँठी

    करेलाको जरा पिसेर गाँठागुँठीमा लेप लगाउने ।

    पीपलको पातमा घिउ लगाएर बाँध्ने ।

    हरेक बिहान चिसो पानीमा मह मिसाएर गाँठागुँठी र शरीरको गर्मी नहराउन्जेलसम्म पिउने ।                                          गर्मीमा उपयोगी अचार

    सय-सय ग्राम सुठो, धनियाँ, कचरी, बिरेनुन, ५०-५० ग्राम भुटेको जिरा, टिम्मुर, १०-१० ग्राम भुटेको हिङ र अलैंची ।

    सबै सामग्रीलाई पिसेर मिश्रण बनाउने । त्यसलाई कराहीमा थोरै घिउका साथ सानो आगोमा हल्का भुट्ने र बोतलमा राख्ने ।

    यो चूर्णलाई ५ ग्राम दैनिक रूपमा तातोपानीका साथ सेवन गर्ने । यसले अपच हुँदैन । यो चूर्णमा थोरै मात्रामा पानी मिसाएर पिस्दा स्वादिष्ट चटनी तयार हुन्छ                                                                                         स्रोत :स्वस्थ्य नेपाल .